Hoop in moeilijke tijden

Hoop in moeilijke tijden

DUINKERKE, CALAIS & ZEEBRUGGE – 4 & 5 januari

Om kwart voor negen vertrokken we vrijdag 4 januari vanuit Hove, op weg naar een leerrijke ervaring. Wanneer we, een goede autorit later, twintig minuten te vroeg aankwamen op de parking van Mannekensvere, de afgesproken plaats, vermoedden we de eersten te zijn. De helft van de groep was ons echter al aan het opwachten. Allemaal met veel goesting, energie en blij om elkaar weer te zien. De groep werd opgesplitst in twee. Eén deel naar Duinkerke, één naar Calais. Enkele vrijwilligers van vzw Humain begeleidden de groep in Duinkerke en we luisterden naar een briefing voordat onze wegen scheidden.

Team Duinkerke werd opgedeeld in verschillende groepen. Er was een kookgroep die soep en hotdogs hebben bereid, een research team, dat antwoorden zocht door met vluchtelingen in gesprek te gaan, op vragen zoals ‘Waarom willen deze vluchtelingen geen asiel aanvragen in Frankrijk?’, ‘Zijn er vooral mannen of eerder families?’ of ‘Welke nationaliteiten zitten er voornamelijk in het kamp?’ Er was ook een medisch team dat wonden heeft verzorgd. In dit laatste team zat ik.

We naderden Duinkerke en omdat we met een grote groep waren, reden de auto’s met het nodige materiaal al naar de hoofdparking. De rest ging te voet verder. Op deze parking staan dagelijks de helpende organisaties. Wij waren die dag de eersten. Het eerste dat me opviel was het afval. Plastic, vuile kleren, mandarijnenschillen, tandenborstels… je kon er moeilijk naast kijken.

De vrijwilligers van vzw Humain hadden banken en stopcontacten voorzien voor de vluchtelingen, zodat gsm’s konden worden opgeladen. Bij het uitladen van het materiaal boden verschillende vluchtelingen hun hulp aan en op de parking verschenen steeds meer vluchtelingen.

Al snel konden we beginnen met het verzorgen van de eerste patiënten. We assisteerden de dokters van vzw Humain door onder andere dingen aan te geven. Velen hadden een verkoudheid of buikpijn, maar omdat wij geen medicatie mochten geven, moesten we ze doorsturen naar de dokter die later die dag zou aankomen. De meeste mensen die verzorgd werden, hadden last van schurft. Deze besmettelijke huidziekte kan je krijgen door het dragen van besmette kleding en door te slapen in ongewassen beddengoed. De ziekte duikt vaak op daar waar mensen dicht op elkaar verblijven. Eén van de vrijwilligers van het medisch team vertelde dat ze dit werk ook in de oorlog gedaan had en dat ze nu dezelfde technieken gebruikt. Bloemsuiker en isobetadine. Goedkoop, simpel en efficiënt. We keken ook toe hoe de draadjes uit een genaaide snee in de hand van een vluchteling verwijderd werden.

De meeste vluchtelingen die zich lieten verzorgen, spraken Engels en wilden graag met ons praten. Zo vertelde een man dat hij al meer dan 10 jaar geleden gevlucht was. Hij was vele jaren in Zweden gebleven en was al door heel veel Europese landen getrokken. Net als heel veel andere vluchtelingen wou hij graag naar de UK gaan. Toen ik hem vertelde dat we uit België kwamen, zei hij dat er vanuit verschillende landen mensen hulp komen bieden, maar nooit vanuit de UK, het land dat elke vluchteling wenst te bereiken. Een man, die al heel veel had meegemaakt, maar hij wilde graag dat zijn hand vastgehouden werd bij het verzorgen van zijn wonden.

We waren verbaasd over de sfeer in het kamp. Geen grimmigheid of angst, enkel vriendelijkheid en openheid tegenover elkaar.

Om twee uur kwamen we samen om te luisteren naar een vrijwilliger van het Refugee Women Centre. Zij focussen zich op kinderen en vrouwen en vangen ze op in het CCP. Refugee Women Centre is actief in Duinkerke, Calais en Grande-Synthe. Ze geven materiële en psychologische steun. Enkele vluchtelingen voegen zich bij ons en luisteren mee naar de inspirerende dingen die deze vrouw te vertellen heeft.

Steeds meer organisaties en vrijwilligers stroomden toe. We zijn verwonderd door hun aantal, energie en engagement. Voedsel, kleding en morele steun komt in Duinkerke alleen van burgers en vrijwilligers. De Franse overheid biedt geen steun. Een organisatie maakt het mogelijk dat het haar van enkele vluchtelingen geknipt kon worden. Luizen zijn ook een probleem waar vele vluchtelingen mee kampen.

Er werden maaltijden en fruit uitgedeeld. Wanneer de vluchtelingen doorhadden dat de auto’s die de parking oprijden met eten gekomen zijn, vormden ze spontaan een rij. Als dit bij ons op school zou zijn, zou niet iedereen zo mooi in de rij aanschuiven, bedachten we ons. Andere organisaties deelden dekens uit. Vrijwilligers vormden een rij door elkaars handen vast te houden, zodat niemand kon voorsteken. Alles dat voor een beetje warmte zorgt, is erg waardevol.

De paar uren dat wij in Duinkerke waren, hadden we het ijskoud. We ontmoetten een man met slippers, geen sokken. Het is moeilijk om ons in te beelden dat deze mensen hier de nacht zullen doorbrengen. Het is moeilijk om ons in te beelden dat zij hier meerdere dagen en nachten blijven, in dit afschuwelijk weer en in deze onmenselijke omstandigheden. Sommigen van hen zijn hier al weken, maanden of zelfs meer dan een jaar. Ze slapen in tenten en slaapzaken. De politie pakt hun warmte af omdat ze een echt tentenkamp willen vermijden. Tenten worden verwoest, slaapzakken
afgepakt. Hierdoor zijn de vluchtelingen nog sterker afhankelijk van de vele vrijwilligers die hier dagelijks langs komen.

We ontmoetten ook nog andere changemakers. Refugee Youth Centre is een organisatie die minderjarige vluchtelingen ondersteunt. Ze helpen jongeren om op een legale manier hun bestemming te bereiken en steunen ze bij het terug opnemen van hun leven. Centraal staat de bescherming van het kind. De organisatie is actief in Griekenland en Noord-Frankrijk.

Aan de medische post communiceerden we met een doofstomme man. Door middel van gebaren en gezichtsuitdrukkingen probeerde hij ons dingen duidelijk te maken. We begrepen lang niet alles, maar hij maakte ons wel duidelijk dat hij de wonden van een andere vluchteling niet erg prettig vond. Deze zeer vriendelijke man bood ons ook zijn eten aan. Hij deelde zijn mandarijn in vier, maar niemand van ons had honger. Hij bleef aandringen, maar we weigerden. Wij hebben eten genoeg.

Voor we vertrokken, speelden enkelen van onze groep voetbal met een aantal vluchtelingen. Een zeer mooi moment met veel gelach.

Het is hartverscheurend om te zien dat dit echt de realiteit is. Mensen die niets hebben en van dag tot dag leven. Geweld van de politie, zelfs op kerstdag.

Het is hartverwarmend hoe al deze mensen zich inzetten voor anderen, hoe men positief probeert te blijven en hoe men dankbaar is. Dankbaar tegenover de vrijwilligers die het leven van deze mensen waardiger maken. Dankbaar tegenover de vrijwilligers die menen dat we allemaal mensen zijn, ongeacht huidskleur, geslacht, religie of afkomst en dat mensenrechten in geen enkel geval geschonden mogen worden.

We keerden terug naar de parking van Mannekensvere waar we al een korte debriefing deden. Wat vond je choquerend? Wat vond je hartverwarmend? We bedankten vzw Humain en vertrokken naar onze slaapplaats. Hier stond het kookteam ons op te wachten met heerlijk eten. Later die avond praatten we nog na over deze pakkende dag. We stelden vragen zoals ‘Welk effect heeft het gebrek aan hygiëne en privacy voor de vluchtelingen?’ of ‘Wat maken vluchtelingen mee tijdens hun vlucht?’

Na een korte nacht vertrokken we richting Zeebrugge. Hier ontmoetten we Fernand Maréchal, de pastoor die al enkele jaren vluchtelingen opvangt en te eten geeft. Er staat een container in zijn tuin waar de vluchtelingen een douche kunnen nemen. Hij voorziet hen elke dag van ontbijt en een warme maaltijd. De pastoor weet uiteraard nooit op voorhand voor hoeveel mensen hij eten zal moeten voorzien, maar hij vertelt ons dat hij altijd genoeg heeft. Dit is te danken aan bakkers, de voedselbanken en verschillende buurtbewoners. ‘Ik doe niets speciaals. Ik zie het als mijn plicht om mensen in nood te helpen.’ Er zijn ook elke dag vrijwilligers die willen koken.

Fernand Maréchal probeert ook vrachtwagenchauffeurs en diegene die het minder breed hebben in Zeebrugge zelf te helpen. ‘Er is geen migratieprobleem, er is een solidariteitsprobleem.’ We spraken ook twee vluchtelingen die bij de pastoor verbleven. Klik hier voor het volledige interview met Fernand Maréchal.

Calais, Duinkerke, Zeebrugge. Plaatsen die iedereen eens zou moeten zien, want je weet niet wat de term vluchteling echt inhoudt, totdat je er één ontmoet en zijn verhaal hoort. Je weet niet wat een vluchtelingenkamp is, totdat je er in één geweest bent.

Foto’s: Michiel Crijns & Quinty de Bruyn

Instagram: road_of_change Facebook: Road of change

Reageren is niet mogelijk.